کراهت استیجار بدون اجرت و اجرای صیغه -بخش دوم

در قسمت اول این مقاله اشاره شد که درباره استیجار بدون تعیین اجرت از سه جهت می‌توان بحث نمود. درباره ماهیت این استیجار و بحث از ضمان در آن در قسمت پیشین بحث شد. در این قسمت بحث از حکم این شکل از استیجار و ادلّه کراهت آن بحث خواهد شد. وجه کراهت استیجار بدون تعيين اجرت فقهاء با استناد به دو روایتی که ظاهر در حرمت هستند حکم به کراهت چنین استیجاری کرده‌اند که در ذیل، بررسی این دو روایت می‌آید؛ صحیحه مسعدة بن صدقة عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ...

ادامه مطلب...

کراهت استیجار بدون اجرت و اجرای صیغه -بخش اول

ماهیت و حکم استیجار بدون تعیین اجرت و اجرای صیغه استیجار بدون تعیین اجرت و اجرای صیغه از جهات متعددی قابل بحث است؛ یکی از جهت ماهیت این استیجار که آیا إجاره معاطاتی است یا إجاره فاسد است یا اینکه جعاله است؟ و دوم از جهت مضمون بودن عمل در این اجاره و سبب ضمان است و سومین بحث درباره حکم آن است. بررسی معاطاتی بودن استیجار مذکور وجه معاطاتی نبودن مرحوم سید اين اجاره را معاطاتى ندانسته است؛ زیرا اجاره معاطاتى اجاره‏اى است كه تمام شرايط اجاره غیر از إنشاء لفظی را دارا باشد، در حالی‌که در اينجا...

ادامه مطلب...

حقیقت بیع؛ تبدیل، مبادله یا تبادل؟

«بیع» گاهی به معنای فعل فاعل است که ممکن است اسم مصدر و به معنای فعل فاعل (فروش) باشد و ممکن است  مصدر و به معنای «فروختن» باشد. اما گاهی منظور ما از بیع، معامله‌ای است که قائم به طرفین است. در این صورت می‌توانیم در تعریف شرعی این معامله از سه کلمه «تبدیل، مبادله و تبادل» استفاده کنیم.  اگر چه این سه کلمه کم و بیش در ادبیات فارسی و یا حتی عربی به جای هم به کار می‌روند اما در عین تفاوت‌هایی با هم دارند. در ادامه نگاهی خواهیم داشت به پاره‌ای از این تفاوت‌ها و به...

وضعیت ارثیه در عقد موقت

اگر چه ماهیت عقد موقّت همان عقد نکاح است، اما عقد موقت اختلافاتی با عقد دائم دارد.[1] یکی از این اختلافات در مسأله ارث‌بری زوجین مطرح است. به طور کلّی فقها درباره وضعیت ارثیه در عقد موقت قائل به سه نظریه هستند[2]: تا زمانی که سقوط ارث را شرط نکرده باشند، از یکدیگر ارث می‌برند؛ از جمله قائلین به این نظر عبارتند از سید مرتضی[3] و ابوعقیل[4]. مطلقا از هم ارث نمی‌برند و حتی اگر چنین شرطی کنند باطل خواهد بود؛ ابوالصلاح حلبی[5]، ابن ادریس[6]، علامه[7] این قول را اختیار نموده‌اند. طرفین از یکدیگر ارث نمی‌برند، مگر آنکه ثبوت...

تکلیف مهریه در صورت علم به بطلان عقد موقت- بخش دوم

در بخش اول این مقاله به این مسأله اشاره شد که در صورت مشخص شدن بطلان عقد در عقد موقت، ضمن حکم به جدایی به زن و مرد، با دو صورت کلّی روبرو هستیم. صورت اوّل آن است که علم به بطلان عقد پیش از دخول باشد. در این صورت هیچ مهری به زن تعلّق نمی‌گیرد. اما در صورتی که پس از دخول، علم حاصل شود، با دو صورت مواجه هستیم: علم زن به بطلان عقد و جهل زن به بطلان عقد. در ادامه به ادله مسأله در فرض علم زن می‌پردازیم.  بررسی ادله مسأله در فرض علم  زن...