نحوه‌ی محاسبه ماه‌های حج بر اساس قانون نسیء نحوه‌­ی محاسبه بر اساس قانون نسیء این است که اعراب در هر بیست و پنج ماه، دو حج به جا می­‌آوردند به عنوان مثال به فرض اگر الآن سال 1400 هجری باشد در ماه ذی ­حجه حج به جا می‌­آوردند و حج بعدی را با گذشت دوازده ماه یعنی در ذی حجه­ی سال 1401 به جا می­‌آوردند ولی حج بعدی را سیزده ماه بعد انجام می‌­دادند که در محرم سال 1403 انجام می­‌شد و ماه محرم را به ذی­حجه نام­گذاری می­‌کردند. پس در مدت بیست و پنج ماه دو حج به جا می­‌آورند که یک حج، در ذی حجه‌­ی 1401 و حج دیگر در محرم 1403 بود. بنابراین هر بیست و پنج سال، بیست و چهار حج به جا می­‌آوردند؛ حمل حضرت مطابق روایت کتاب «النبوة» شیخ...

شهید ثانی[1] مطلبی فرموده که فقیه دیگری آن را مطرح نکرده است و آن مطلب اینکه ایشان به بیشتر نشدن مدت حمل از یک سال که مورد اتفاق امامیه است اشکال کرده و فرموده: «حمل نبی اکرم (صلی­ الله­ علیه­ و­آله) در دوازدهم ذی­حجه و ایام تشریق واقع شده و ولادت ایشان نیز در ماه ربیع اول بوده است و قطعاً مدت حمل حضرت، سه ماه نبوده است پس باید پانزده ماه بوده باشد. در حالی که هیچ کسی نیز این مطلب را از اختصاصات حضرت ذکر نکرده است. زیرا شیخ طوسی در مبسوط[2] در ضمن یک فصل، تمام اختصاصات حضرت را برشمرده است و علماء دیگر نیز این اختصاصات را ذکر کرده‌اند، ولی این مطلب را به عنوان اختصاصات حضرت ذکر نکرده­‌اند.» در نتیجه کشف می‌­شود که علماء، پانزده ماه حمل را...

آیا شارع نوروز را تأیید کرده است؟

آیا عید نوروز را می‌توان عیدی دینی تلقی نمود؟ آیا ماهیت این عید، مخالف با دین است؟ آیا می‌توان گفت شارع مقدس در نفی یا اثبات این عید جهت‌گیری خاصی داشته‌اند؟ استاد سید محمد جواد شبیری زنجانی جلسه درس خود به تاریخ 15 فروردین 1396 به بررسی این موضوع پرداخته‌اند. در ادامه متن کامل این سخنان تقدیم می‌شود:   اشاره در مورد نوروز در کلمات فقها به تناسب اغسال مستحبی، صحبتی از غسل روز نوروز شده است. در کتاب جامع الشرایع صفحه 33، تحریر الاحکام جلد 1 صفحه 88، قواعد الاحکام جلد 1 صفحه 178، منتهی المطلب جلد 2...

گستره شناسی اسم گرایی در استنباط احکام

گستره شناسی اسم گرایی در استنباط احکام

فقیه در استنباطات فقهی خود تا چه اندازه باید پای‌بند عناوین و اسامی در تشخیص موضوعات احکام باشد؟ این سؤال یکی از مهم‌ترین و چالشی‌ترین پرسش‌هایی است که معمولا محل نقاش بین مجتهدان و روشنفکران دینی قرار گرفته است. روشنفکران دینی با نگاه عرفی خود معمولا قائل به توسعه و تغییر در شکل ظاهری احکام هستند و فقها بیشتر بر شکل سنّتی احکام تأکید می‌نمایند. اگر چه این موضوع به صورت مستقیم مشخص در مباحث متداول فقهی در حوزه علمیه مطرح نمی‌شود، اما کم و بیش در لابلای مباحث فقهی بدان اشاره شده است. استاد ابوالقاسم علیدوست در سخنرانی...

بازخوانی فقه سنتی در مواجهه با رخدادادهای روز

بازخوانی فقه سنتی در مواجهه با رخدادادهای روز

آنچه در ادامه می‌آید متن کامل سخنرانی آیت‌الله سید مصطفی محقق داماد دام عزه، استاد و رئیس گروه حقوق دانشگاه شهید بهشتی، رئیس گروه علوم و معارف اسلامی فرهنگستان علوم ایران و عضو شورای علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی  است که چهارشنبه شب (16 اسفندماه 1396) در مدرسه فقهی امام محمّد باقر علیه‌السلام ایراد شد.   بسم الله الرحمن الرحیم تمایل دارم که عنوان این بحث را « اجتهاد مستمرّ شیعی در رویارویی با مسائل عصر حاضر» بنامم. بحثی که پیش‌تر در جای دیگری آن را آغاز نموده بودم. در آن جلسه چند نکته را عرض نمودم: به نظر...