حق فسخ در صورت کشف از محدوده بودن زوجه -2

اشاره: بحث اصلی در این مقاله درباره ثبوت یا عدم ثبوت حق فسخ برای زوج در صورت علم به محدوده بودن زوجه پس از عقد است. در بخش اول این مقاله، نگارنده به بررسی اقوال علما و روایات دالّ بر ثبوت حقّ فسخ پرداخت. یکی از این روایات، صحیحه معاویة بن وهب بود که امام(ع) می‎فرماید: در صورت ادامه زندگی مهر المثل برای زن ثابت می‌شود اما در صورت عدم اراده زوج به ادامه زندگی زن را ترک می‌کند: « وَ إِنْ شَاءَ تَرَكَهَا». صاحب جواهر این عبارت را معنا می‌کند که در صدر روایت بحث از فسخ است و در این بخش بحث از این است که زن را نگهدارد و توجهی به علم خود نکند. در ادامه مناقشه در کلام صاحب جواهر را خواهیم خواند: مناقشه در کلام مرحوم صاحب جواهر كلام صاحب جواهر از جهات عدیده‌ای...

حق فسخ در صورت کشف از محدوده بودن زوجه -1

اگر زنی که بر او حدّ زنا جاری شده است، هنگام ازدواج آن را از مرد مخفی کند و بعد از ازدواج فاش گردد، طبق ظاهر برخی کلمات اصحاب برای زوج خیار فسخ ثابت است و طبق ظاهر برخی دیگر ثابت  نیست. در این نوشتار ضمن اشاره به کلمات اصحاب و اختلاف آنها با یکدیگر، به بررسی ادله آنان پرداخته می شود.   اقوال قائلین به ثبوت حق فسخ عبارات فقهائي كه حق فسخ را اختیار کرده‌اند متفاوت است. به نقل از مختلف، مرحوم مفيد[1]، سلّار[2] و ابن جنيد[3] گفته‌اند: «مرد در مواردی که فجوری از زن سر زده و حدّ بر او جاری شده است، حق فسخ دارد». طبق این عبارت فجور زن منحصر در زنا نيست و مساحقه را هم شامل مي‏شود. مرحوم ابوالصلاح[4] تعبیر به «محدوده» كرده است که اطلاق عبارتش علاوه بر اينكه...

نگاهی به دو مکتب فقهی- اصولی نجف و سامرا

شناخت مکاتب فقهی-اصولی  به درک بهتر کلام فقها کمک شایانی می‌نماید. اما در عین حال، درباره این موضوع کمتر به صورت منسجم در کلام فقها بحثی به میان آمده است. آنچه در پی می‌آید بخش‌هایی از درس خارج استاد سید محمد جواد شبیری زنجانی در تاریخ چهارشنبه، 25/7/86 است که اشاره‌ای به این موضوع دارد. حضرت استاد با اشاره به تفکیک دو مکتب عمده فکری سامرا و نجف، مکتب قم را متأثر از هر دو مکتب می‌دانند. ایشان همچنین در ادامه اشاره‌ای هم به سبک مرحوم آیت‌الله العظمی بروجردی نموده و برخی از مشخصات سبک ایشان را بر می‌شمارند....

ضابطه عمد در جنایات

ضابطه عمد در جنایات

آنچه در ادامه می‌آید گفتاری از استاد معظم حاج شیخ محمد قائینی است که به تاریخ 8 آذرماه سال جاری در مدرسه فقهی امام محمد باقر(ع) ایراد شده است. در این گفتار ایشان موضوع بحث را یکی از مسائل مبتلابه برای جامعه بشریت مطرح نمودند که بحث درباره آن همیشه جایگاه خود را خواهد داشت. ایشان با اشاره به وجود معیار مشهور در مسأله، و ادعای اجماع بر آن، لزوم بررسی دقیق اجماع را متذکر شده و بر این مسأله تأکید دارند که با بررسی کلمات فقها مشخص می‌شود که چنین اجماعی و یا شهرت قدمائیه‌ای وجود ندارد.  حضرت...

شک در مانعیت موجود

یکی از مسائل شرعی مورد ابتلاء این است که گاهی در رابطه با اصل وجود مانع شکی نیست ولی شک در مانعیت مانع از رسیدن آب به پوست در هنگام وضو یا غسل می‌باشد.این مسأله خصوصا برای صاحبان مشاغلی همچون بنایی، نجاری، چسب کاری، مکانیکی، کشاورزی، نانوایی و... محل ابتلا است. در این گونه موارد سوال این است که آیا می‌توان استصحاب عدم مانعیت جاری کرده و وضو را تصحیح کرد؟  مرحوم سید یزدی در این باره چنین می‌نویسد: «إذا تيقّن وجود ما يشكّ في مانعيّته يجب تحصيل اليقين بزواله، أو وصول الماء إلى البشرة»[1] در تببین فتوای مرحوم...