حکم ضمان عین در اجاره باطل - 2

مقدمه قریب به اتفاق فقهاء چنان‌چه در اجاره فاسد، عین مورد اجاره تلف شود حکم به ضامن نبودن مستأجر کرده‌اند، مرحوم حکیم دو دلیل بر این حکم ذکر می کند که در بخش نخست مقاله به بررسی پاره‌ای از دلیل اول پرداخته شد. به دلیل اول دو اشکال شده بود که ایشان در مقام پاسخ‌گویی از آنها بر آمد و یکی از پاسخ‌های ایشان بیان گردید. اما پاسخ دوم و دلیل دوم را در این بخش از مقاله خواهیم خواند. جواب دوم. دليلی كه برای اين قاعده ذكر شده، عام است، همه امور مربوط به عقد، گر چه خارج از مورد باشد را شامل می شود....

ادامه مطلب...

حکم ضمان عین در اجاره باطل - 1

عین مورد إجاره[1] به اجماع فقها[2] در اجاره صحیح أمانت محسوب می شود و مستأجر در غیر صورت افراط و تفریط، ضامن نیست، اما در اجاره فاسد، صاحب رياض[3] في الجمله حكم به ضمان كرده است و از محقق اردبيلي هم نقل شده است كه ضمان را اختیار کرده و آن را معروف بین أصحاب دانسته،[4] ایشان فرموده است: «بل يفهم من كلامهم الضمان مع الجهل أيضا».[5] البته با وجود قانون «ما لا يضمن بصحيحه لا يضمن بفاسده» که بر آن ادعای اجماع شده است - مگر در برخی فروعات که از روی غفلت با آن مخالفت شده است-، خيلی بعید است در اجاره...

ادامه مطلب...

آیا تفویض مهر، به ابطال آن می‌انجامد؟

«تفویض» در لغت به معنای «واگذار نمودن به غیر» آمده است.[1] در باب نکاح دو نوع تفویض مطرح است.[2] گاهی در عقد، مهریه‌ای مشخص نمی‌شود که آن را «تفویض بضع» می‌نامند. اما گاهی در عقد، تعیین میزان مهریه موکول به پس از عقد و تصمیم یکی از زوجین یا شخص ثالث می‌شود که آن را «تفویض مهر» می‌گویند. باید در نظر داشت که تعیین مهر از شرایط صحّت عقد نکاح دائم نیست[3] و در هیچ‌یک از این دو نوع تفویض، اصل عقد باطل  نمی‌شود. در این مقال بحث در این است که آیا مهری که به واسطه تفویض تعیین...

فضای مجازی در آینه فقه

 دفتر اول: نگاه اسلام به ابزارهای نوین ارتباطی برخی با نگاهی متحجّرانه به دین اسلام، استفاده از برخی از وسایل ارتباط جمعی مانند تلویزیون و اینترنت را حرام شمرده‌اند. نمونه این نگاه به اسلام در زمان سلطه طالبان بر افغانستان نمود عینی یافت که این کافران به ظاهر مسلمان، صدا و سیمای افغانستان را تعطیل کرده و استفاده از تلویزیون را تحریم کردند. اما اسلام ناب محمّدی نه تنها از استفاده از ابزارهای جدید را نهی نکرده بلکه حتی می‌توان جواز استفاده را از برخی از اخبار دریافت نمود. علاوه بر ادله دالّ بر حلیّت که در فرض عدم...

مروری اجمالی بر تطور فقه فتوایی

مروری اجمالی بر تطور فقه فتوایی

روز سه شنبه هجدهم اردیبهشت ۱۳۹۷ در موسسه مفتاح کرامت قم نشستی با موضوع «تطور فقه فتوایی» با سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین رضا مختاری برگزار شد. در ادامه گزارشی از مطالب مطرح شده توسط وی را ‌که در سایت مباحثات منتشر شده است، بخوانید: از جهات مختلف فقه فتوایی ـ و حتی در مورادی فقه استدلالی ـ تطورات و تحولاتی رخ داده است که در این جلسه می‌خواهیم به برخی از آن‌ها بپردازیم. اولین تطور، در ناحیه فروع است. کتب عصر غیبت صغری ـ مثل فقه‌‌ الرضا و شرایع ابن‌ بابویه ـ  دارای مضمون روایات به شکل فتوایی هستند؛ طوری‌...