ثبوت ضمان در صورت اقدام بر معاوضه فاسد(قسمت دوم)

در قسمت اول نوشتار گذشت که منکرین ضمان در مقبوض به عقد فاسد به قاعده اقدام در صورت علم مالک به فساد معامله تمسک کرده بودند، ولی مثبتین ضمان، مانند محقق خوئی در صغرای بحث اشکال کرده بودند که اقدام عالم به فساد بر معامله از موارد اقدام بر اتلاف نیست، لذا ضمان ثابت است، سپس به مناسبت وارد قاعده اولی در مسأله شدیم و در ابتدای أمر قاعده اولی در مسأله را عدم ضمان دانستیم، اما با تقریبی جدید، اثبات می شود مقتضای قاعده اولیه ضمان است، سپس وارد قاعده ثانوی خواهیم شد. خروج از صورت مجانیت به‌وسیله شرط...

ادامه مطلب...

ثبوت ضمان در صورت اقدام بر معاوضه فاسد(قسمت اول)

از مسائل مبتلی‌به که فقهاء در آن اختلاف کرده‌اند مسأله ضمان در مقبوض به عقد فاسد است، مثبتین ضمان به ادله‌ای همچون قاعده «من أتلف مال الغیر فله ضامن»، «علی الید ما أخذت حتی تؤدیه» و «ما یضمن بصحیحه یضمن بفاسده» تمسک کرده‌اند ومنکرین ضمان به ادله‎ای همچون قاعده إقدام تمسک کرده‌اند که در این نوشتار درصدد بررسی تمسک منکرین به این قاعده می باشیم. [1]  از جمله منکرین ضمان مرحوم سید است، ایشان در بحث اجاره، مسأله 16 از احکام اجرت، فرموده است که اگر موجر عالم به بطلان اجاره باشد مستأجر ضامن منافعی...

ادامه مطلب...

بررسی احتمال فسخ کل عقد در صورت بطلان

فقهاء در صورت بطلان عقد إجاره بر این عقیده هستند که عقد به حسب ازمنه انحلال پيدا مي‏كند، برای مثال چنان‎چه خانه‌ای برای یکسال إجاره شود و بعد از سه ماه خراب شود، إجاره نسبت به نه ماه باقی باطل می شود و ثمن در صورت مساوی بودن ماه‌ها از حیث إجاره بهاء، به صورت مساوی بر دوازده ماه تقسیط می شود و موجر به اندازه سه ماه آن را برمی دارد وبقیه را به مستأجر بر می گرداند. مرحوم سيد در موارد فسخ أثنای مدت اجاره، بعد از بیان قول مشهور که قائل به انحلال و فسخ بعض بودند،...

بررسی و نقد کلمات اهل سنّت در تحریم متعه-2

اشاره در بخش اول این مقاله به بررسی برخی توجیهات وارد شده از سوی علمای اهل سنت درباره این سخن عمر که «متعتان محلّلتان فی زمن رسول الله و أنا احرّمهما» پرداختیم. در ادامه به بررسی روایات تحریم متعه در کلمات اهل سنت می‌پردازیم.    بررسی روایات تحریم متعه در جوامع حدیثی اهل سنت در منابع اهل سنت از پیامبر(ص) برخی از روایات در باب تحریم متعه نقل شده است. برای نمونه شوکانی از احمد و ابوداود نقل می‌کند: «ان رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم في حجة الوداع نهى عن نكاح المتعة»[1] همین مضمون در روایات دیگری نیز...

بررسی و نقد کلمات اهل سنّت در تحریم متعه-1

اشاره[1] بحث درباره حلیّت و حرمت متعه یکی از مباحث چالش برانگیز فقهی میان شیعیان و اهل سنت محسوب می‌شود. شیعیان بر این باورند که متعه در زمان پیامبر(ص) حلال بود و دلیلی بر حرمت آن نداریم؛ بلکه در روایات متعدد صادره از معصومین(ع) بر حلیّت آن تأکید شده است.[2] اما در مقابل اهل سنّت با تأکید بر این سخن عمر که «متعتان محلّلتان فی زمن رسول الله و أنا احرّمهما»[3] به حرمت متعه حکم نموده‌اند. همانطور که از کلام عمر نیز مشخص است، متعه در زمان رسول خدا حلال بوده است و او بعدا آن را حرام اعلام نموده...