دلالت سکوت باکره بر رضای او - بخش دوم

در بخش اول این مقاله ضمن بررسی کلمات فقها به سه قول اصلی در مسأله اشاره شد. در ادامه ضمن بررسی روایات در مسأله مختار در بحث نیز بیان خواهد شد. بررسی دلالت روایات مسئله 1. روايت ضحّاك بن مزاحم عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ مُزَاحِمٍ، قَالَ: سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ (عَلَيْهِ السَّلَامُ) يَقُولُ: «أَتَانِي أَبُو بَكْرٍ وَ عُمَرُ فَقَالا: لَوْ أَتَيْتَ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ) فَذَكَرْتَ لَهُ فَاطِمَةَ، قَالَ: فَأَتَيْتُهُ، فَلَمَّا رَآنِي رَسُولُ اللَّهِ...

ادامه مطلب...

دلالت سکوت باکره بر رضای او - بخش اول

روايات[1] متعددی[2] مانند «إذْنُهَا صُمَاتُهَا»[3] از شیعه و سنّی وارد شده که سکوت باکره رشیده هنگام نظرخواهی از او درباره ازدواج، إذن محسوب می شود. در جامع المقاصد بر کفایت سکوت از إذن، ادعای اتفاق شده است[4]، گرچه ابن ادريس مخالف کفایت سکوت از رضا بوده است و كلام مرحوم شيخ که فرموده: «و إذا أراد الأخ العقد على أخته البكر، استأمرها فإن سكتت كان ذلك رضا منها.»[5] را توجيهی كرده است كه «لايرضي به صاحبه»[6]، ولی با این وجود، حديث «إِذْنُهَا صُمَاتُهَا» را پذيرفته و آن را بر همان...

ادامه مطلب...

بررسی دلالت مفهوم تعلیل آیه نبأ بر حجیت خبر واحد

آیه نبأ معروف‌ترین دلیلی است که از میان آیات قرآن کریم، برای حجیّت خبر واحد اقامه شده است. [1] شیخ انصاری در کلام خود برای استدلال به این آیه دو وجه را صراحتا مورد اشاره قرار داده و آن را بررسی می‌نماید؛ استدلال به مفهوم شرط و استدلال به مفهوم وصف. اما مرحوم سید یزدی در حاشیه رسائل بر این باورند که شیخ در حقیقت سه وجه را برای استدلال به این آیه ذکر نموده است و ایشان استدلال به مفهوم تعلیل را نیز از کلام شیخ استشعار نموده‌ است.‏[2] بر اساس این بیان، به نظر شیخ، دلیل لزوم...

حقیقت بیع؛ تبدیل، مبادله یا تبادل؟

«بیع» گاهی به معنای فعل فاعل است که ممکن است اسم مصدر و به معنای فعل فاعل (فروش) باشد و ممکن است  مصدر و به معنای «فروختن» باشد. اما گاهی منظور ما از بیع، معامله‌ای است که قائم به طرفین است. در این صورت می‌توانیم در تعریف شرعی این معامله از سه کلمه «تبدیل، مبادله و تبادل» استفاده کنیم.  اگر چه این سه کلمه کم و بیش در ادبیات فارسی و یا حتی عربی به جای هم به کار می‌روند اما در عین تفاوت‌هایی با هم دارند. در ادامه نگاهی خواهیم داشت به پاره‌ای از این تفاوت‌ها و به...

وضعیت ارثیه در عقد موقت

اگر چه ماهیت عقد موقّت همان عقد نکاح است، اما عقد موقت اختلافاتی با عقد دائم دارد.[1] یکی از این اختلافات در مسأله ارث‌بری زوجین مطرح است. به طور کلّی فقها درباره وضعیت ارثیه در عقد موقت قائل به سه نظریه هستند[2]: تا زمانی که سقوط ارث را شرط نکرده باشند، از یکدیگر ارث می‌برند؛ از جمله قائلین به این نظر عبارتند از سید مرتضی[3] و ابوعقیل[4]. مطلقا از هم ارث نمی‌برند و حتی اگر چنین شرطی کنند باطل خواهد بود؛ ابوالصلاح حلبی[5]، ابن ادریس[6]، علامه[7] این قول را اختیار نموده‌اند. طرفین از یکدیگر ارث نمی‌برند، مگر آنکه ثبوت...